alle standen van de maan Maanfases

Waar staat de maan nu?

De maan is op dit moment wassende maan en voor 85% verlicht. Ze is 11,0 dagen oud, geteld vanaf de laatste nieuwe maan.

De acht fases

De maan doorloopt in ruim 29 dagen dezelfde ronde. Vier daarvan zijn momenten: nieuwe maan, eerste kwartier, volle maan en laatste kwartier vallen op een precies tijdstip. De vier ertussen zijn periodes van een dag of zeven.

Elke fase heeft een eigen pagina met alle datums voor de komende twee jaar.

Links en rechts gelden voor het noordelijk halfrond. Een wassende maan is hier aan de rechterkant verlicht en een afnemende aan de linkerkant. Op het zuidelijk halfrond is dat precies omgekeerd. Rond de evenaar ligt de sikkel eerder onder- of bovenaan.

De maansikkel: twee keer per ronde

Een maansikkel is de smalle boog licht die je ziet als maar een klein deel van de maan door de zon beschenen wordt. Dat gebeurt twee keer per ronde, aan weerszijden van de nieuwe maan. Het zijn twee heel verschillende momenten om naar buiten te gaan.

De jonge maansikkel verschijnt vlak ná nieuwe maan, kort na zonsondergang, laag in het westen. Hij staat met de bolle kant naar rechts en zakt binnen een uur of twee weg. Hoe dichter bij de nieuwe maan, hoe dunner en hoe lastiger te zien.

De asgrauwe maan is de sikkel vlak vóór nieuwe maan. Die moet je juist 's ochtends hebben: laag in het oosten, net voor de zon opkomt, met de bolle kant naar links. Bij deze stand zie je vaak ook de donkere rest van de schijf vaag oplichten. Dat is zonlicht dat eerst de aarde heeft geraakt en van daar op de maan valt: aardschijnsel, waar de asgrauwe maan haar naam aan dankt.

Een ezelsbruggetje voor welke kant je ziet: staat de bolle kant naar rechts, dan groeit de maan. Wijst hij naar links, dan neemt ze af.

De eerstvolgende standen

De maancyclus: waarom de maan van vorm verandert

De maan maakt geen eigen licht. Je ziet het deel dat door de zon beschenen wordt. Hoeveel dat is, hangt af van waar ze in haar baan staat ten opzichte van de zon. Bij nieuwe maan staat ze ertussen en zie je niets. Bij volle maan staat de aarde ertussen en zie je de hele verlichte kant.

Die hele ronde, van nieuwe maan via volle maan terug naar nieuwe maan, heet de maancyclus. Die duurt 29 dagen, 12 uur en 44 minuten. In de sterrenkunde heet dat de synodische maand. De omlooptijd om de aarde is korter, 27,3 dagen, maar de aarde schuift ondertussen een stuk langs de zon. Er zijn dus ruim 2 extra dagen nodig voordat dezelfde stand terugkeert.

Omdat die 29,5 dagen niet op een kalendermaand passen, schuiven de standen elk jaar ongeveer 11 dagen op. Daarom valt volle maan nooit twee jaar achter elkaar op dezelfde datum en heeft een enkele maand er twee.

De baan is geen cirkel: de afstand wisselt tussen ruim 356.000 en 406.000 kilometer. Valt een volle maan vlak bij het dichtste punt, dan oogt ze groter en helderder. In de volksmond heet dat een supermaan. Een officiële grens voor dat woord bestaat niet. Vaak wordt 360.000 kilometer aangehouden.

Daarom staat bij de volle manen op deze site geen afstand en noemen we geen supermanen.

De tijden op deze site zijn Nederlandse tijd en berekend in plaats van waargenomen. Ze kloppen tot op een paar minuten met die van het U.S. Naval Observatory.

Meer over de maan

De informatie op Datum.nl is met zorg samengesteld en dient uitsluitend ter algemene informatie. Aan de gegevens kunnen geen rechten worden ontleend en Datum.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onvolledigheden of onjuistheden. Zie de disclaimer voor de volledige voorwaarden.