berekenen Romeinse cijfers

1800 in Romeinse cijfers

1800 schrijf je als MDCCC.

Als jaartal: de kalender van 1800.

Zet een ander getal om

Zet elk getal om naar Romeinse cijfers of lees een Romeins getal terug naar gewone cijfers. Ook boven de 3999, met de streep die duizendtallen aangeeft.

Hoe het stelsel werkt

Er zijn zeven tekens en die staan vast:

  • I1
  • V5
  • X10
  • L50
  • C100
  • D500
  • M1000

Je telt ze van links naar rechts op, van groot naar klein: MMXXVI is 1000 + 1000 + 10 + 10 + 5 + 1. Staat er een kleiner teken vóór een groter, dan trek je het eraf. IV is 5 min 1 en MCM is 1000 plus 1000 min 100, dus 1900. Zo hoef je nooit vier gelijke tekens achter elkaar te zetten.

Alleen I, X en C mogen worden afgetrokken en alleen van de eerstvolgende twee tekens. Daarom bestaat IX (9) wel en IC niet: negenennegentig is XCIX en niet IC.

Er is geen teken voor nul. Dat is geen omissie van deze tabel: de Romeinen kenden nul niet als cijfer. Je kunt nul dus niet in Romeinse cijfers schrijven, want er is niets om te schrijven.

Boven de 3999: de streep

Met alleen de zeven letters houdt het op bij 3999, want er is niets boven de M en vier keer M achter elkaar mag niet. De Romeinen losten dat op met een streep boven het teken: die vermenigvuldigt met duizend.

  • 5.000V̅
  • 10.000X̅
  • 50.000L̅
  • 100.000C̅
  • 999.000C̅M̅X̅C̅I̅X̅
  • 1.000.000M̅
  • 10.000.000X̅̅

De streep stapelt. Eén streep vermenigvuldigt met duizend en twee strepen met een miljoen. X is 10, met één streep 10.000 en met twee strepen 10.000.000. Zo is 999.000 gewoon CMXCIX met een streep boven elk teken.

Hier stopt het bij twee strepen en dus bij 3.999.999.999. Daarboven zijn drie of meer strepen boven één letter nodig en vrijwel geen scherm geeft dat nog goed weer. Dat is geen beperking die wij verzonnen hebben: ook de Romeinen schreven zulke aantallen eerder uit in woorden dan in cijfers.

Tabel: de getallen 1 tot en met 20

Van links naar rechts lezen om een getal om te zetten, van rechts naar links om een Romeins getal terug te lezen.

  • 1I
  • 2II
  • 3III
  • 4IV
  • 5V
  • 6VI
  • 7VII
  • 8VIII
  • 9IX
  • 10X
  • 11XI
  • 12XII
  • 13XIII
  • 14XIV
  • 15XV
  • 16XVI
  • 17XVII
  • 18XVIII
  • 19XIX
  • 20XX

Dat de vier en de negen eruit springen komt door de aftrekregel hierboven: IV en IX in plaats van IIII en VIIII. Op wijzerplaten staat overigens vaak wél IIII. Dat is een gewoonte van klokkenmakers en geen andere regel.

De tientallen en de ronde getallen

  • 30XXX
  • 40XL
  • 50L
  • 60LX
  • 70LXX
  • 80LXXX
  • 90XC
  • 100C
  • 200CC
  • 300CCC
  • 400CD
  • 500D
  • 900CM
  • 1000M
  • 2000MM
  • 3000MMM

Boven de duizend gaat het op dezelfde manier verder tot en met 3999. Daarna is er een streep nodig; die staat hierboven uitgelegd.

Jaartallen in Romeinse cijfers

Op gevelstenen, in filmaftitelingen en op grafmonumenten staat het jaartal vaak zo geschreven. Een paar die je tegenkomt:

Een geboortedatum wordt meestal met punten of streepjes tussen de drie delen geschreven: 23 mei 2026 is dan XXIII·V·MMXXVI. Dag, maand en jaar zijn elk een los getal; het stelsel kent geen datumnotatie.

Romeinse cijfers heten ook wel Latijnse cijfers, Romeinse getallen of Romeinse letters. Het gaat om hetzelfde stelsel; de zeven tekens zíjn letters uit het Latijnse alfabet.

De andere rekenmachines

Periode tussen twee datums · Hoe lang nog tot een datum · Hoe lang geleden is een datum · Leeftijd berekenen · Datum plus of min een periode · Uitgerekende datum berekenen · Romeinse cijfers

Of bekijk het overzicht, de kalender of het weeknummer van vandaag.

De informatie op Datum.nl is met zorg samengesteld en dient uitsluitend ter algemene informatie. Aan de gegevens kunnen geen rechten worden ontleend en Datum.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onvolledigheden of onjuistheden. Zie de disclaimer voor de volledige voorwaarden.