vijftien keer sinds 1909 Elfstedentocht
Wat is de Elfstedentocht?
De Elfstedentocht is een schaatstocht van bijna 200 kilometer over natuurijs langs de elf Friese steden, met start en finish in Leeuwarden. De tocht gaat alleen door als het ijs op de hele route minstens 15 centimeter dik is.
Sinds 1909 is de tocht vijftien keer verreden. De laatste was op 4 januari 1997, nu 10.868 dagen geleden. Zo lang zonder tocht was het nog nooit. Het vorige record was 8.070 dagen, tussen 1963 en 1985.
Alle Elfstedentochten
Met de laagste en hoogste temperatuur die dag in De Bilt.
| Datum | Laagste | Hoogste |
|---|---|---|
| 4 januari 1997 | -5,0°C | -2,9°C |
| 26 februari 1986 | -10,4°C | -0,2°C |
| 21 februari 1985 | -0,2°C | 4,3°C |
| 18 januari 1963 | -18,2°C | -6,3°C |
| 14 februari 1956 | -14,5°C | -2,2°C |
| 3 februari 1954 | -11,1°C | -0,1°C |
| 8 februari 1947 | -12,5°C | -5,6°C |
| 22 januari 1942 | -16,2°C | -9,9°C |
| 6 februari 1941 | -10,6°C | -4,4°C |
| 30 januari 1940 | -8,4°C | -4,0°C |
| 16 december 1933 | -8,1°C | -0,8°C |
| 12 februari 1929 | -18,1°C | -7,0°C |
| 27 januari 1917 | -8,2°C | -0,7°C |
| 7 februari 1912 | 4,2°C | 9,4°C |
| 2 januari 1909 | 0,2°C | 3,9°C |
Wordt de kans op een Elfstedentocht kleiner?
Ja. Volgens het KNMI was de kans op een Elfstedentocht honderd jaar geleden ongeveer 20 procent per jaar. In 2019 schatte het KNMI de kans op ongeveer 8 procent. Wordt het op aarde 2 graden warmer, dan blijft er ongeveer 5 procent over.
Het KNMI gebruikt daarbij een vuistregel. Is het koudste gemiddelde over vijftien dagen in De Bilt lager dan -4,2 graden, dan is er meestal ijs genoeg. Van de vijftien tochten vielen er 13 in zo'n winter. In 1909 en 1912 niet: toen viel de dooi in.
- 1902 tot en met 1950negen van de 49 winters onder -4,2 graden
- 1951 tot en met 2000tien van de 50 winters onder -4,2 graden
- 2001 tot en met 2026één van de 26 winters onder -4,2 graden
Sinds de laatste tocht lukte dat alleen in de winter van 2011-2012. Toen kwam er geen tocht.
Het koudste gemiddelde over vijftien dagen in elke winter. Een rode stip is een winter met een Elfstedentocht. Hoe lager, hoe kouder.
winter gemiddelde over tien jaar winter met een Elfstedentocht
Alle winters als tabel
| Winter | Koudste vijftien dagen | Koudegetal | Tocht |
|---|---|---|---|
| 2025-2026 | 0,7°C | 15,6 | |
| 2024-2025 | 1,4°C | 6,7 | |
| 2023-2024 | 0,2°C | 15,8 | |
| 2022-2023 | 0,0°C | 22,5 | |
| 2021-2022 | 3,8°C | 6,6 | |
| 2020-2021 | -0,3°C | 36,3 | |
| 2019-2020 | 4,7°C | 0,1 | |
| 2018-2019 | 0,6°C | 12,1 | |
| 2017-2018 | -1,5°C | 34,1 | |
| 2016-2017 | -0,5°C | 36,0 | |
| 2015-2016 | 2,4°C | 9,6 | |
| 2014-2015 | 1,9°C | 7,8 | |
| 2013-2014 | 3,7°C | 0,0 | |
| 2012-2013 | -3,5°C | 73,2 | |
| 2011-2012 | -5,8°C | 88,4 | |
| 2010-2011 | -2,1°C | 80,6 | |
| 2009-2010 | -2,0°C | 94,7 | |
| 2008-2009 | -3,1°C | 56,5 | |
| 2007-2008 | -0,1°C | 20,3 | |
| 2006-2007 | 3,9°C | 4,8 | |
| 2005-2006 | 0,0°C | 31,5 | |
| 2004-2005 | -0,9°C | 32,4 | |
| 2003-2004 | 1,1°C | 16,3 | |
| 2002-2003 | -1,0°C | 80,1 | |
| 2001-2002 | 0,0°C | 21,6 | |
| 2000-2001 | -0,1°C | 27,7 | |
| 1999-2000 | 3,0°C | 3,6 | |
| 1998-1999 | -0,4°C | 47,7 | |
| 1997-1998 | 0,3°C | 19,3 | |
| 1996-1997 | -6,9°C | 131,6 | ja |
| 1995-1996 | -3,9°C | 150,5 | |
| 1994-1995 | 1,4°C | 21,8 | |
| 1993-1994 | -2,1°C | 62,8 | |
| 1992-1993 | -1,5°C | 41,2 | |
| 1991-1992 | -0,9°C | 33,6 | |
| 1990-1991 | -4,8°C | 77,3 | |
| 1989-1990 | 1,9°C | 8,4 | |
| 1988-1989 | 2,5°C | 1,9 | |
| 1987-1988 | 0,2°C | 13,0 | |
| 1986-1987 | -6,6°C | 151,5 | |
| 1985-1986 | -4,6°C | 149,3 | ja |
| 1984-1985 | -7,7°C | 193,6 | ja |
| 1983-1984 | -0,2°C | 36,4 | |
| 1982-1983 | -1,3°C | 23,9 | |
| 1981-1982 | -4,1°C | 127,1 | |
| 1980-1981 | -1,1°C | 39,9 | |
| 1979-1980 | -2,1°C | 46,7 | |
| 1978-1979 | -5,0°C | 205,7 | |
| 1977-1978 | -2,5°C | 44,4 | |
| 1976-1977 | 0,4°C | 19,1 | |
| 1975-1976 | -3,0°C | 72,6 | |
| 1974-1975 | 2,2°C | 3,2 | |
| 1973-1974 | 0,9°C | 24,3 | |
| 1972-1973 | -0,6°C | 23,8 | |
| 1971-1972 | -1,4°C | 39,7 | |
| 1970-1971 | -4,3°C | 99,5 | |
| 1969-1970 | -3,4°C | 141,3 | |
| 1968-1969 | -2,2°C | 96,0 | |
| 1967-1968 | -1,6°C | 45,9 | |
| 1966-1967 | 0,4°C | 31,0 | |
| 1965-1966 | -3,8°C | 102,5 | |
| 1964-1965 | -1,3°C | 57,7 | |
| 1963-1964 | -3,2°C | 111,6 | |
| 1962-1963 | -7,7°C | 337,2 | ja |
| 1961-1962 | -3,1°C | 89,4 | |
| 1960-1961 | -0,4°C | 26,5 | |
| 1959-1960 | -0,9°C | 42,9 | |
| 1958-1959 | -2,5°C | 53,9 | |
| 1957-1958 | -1,1°C | 51,8 | |
| 1956-1957 | 1,1°C | 20,1 | |
| 1955-1956 | -9,5°C | 222,9 | ja |
| 1954-1955 | -2,9°C | 93,9 | |
| 1953-1954 | -6,6°C | 125,2 | ja |
| 1952-1953 | -1,6°C | 74,9 | |
| 1951-1952 | 0,3°C | 20,5 | |
| 1950-1951 | -3,6°C | 62,7 | |
| 1949-1950 | -3,1°C | 53,7 | |
| 1948-1949 | -0,3°C | 56,0 | |
| 1947-1948 | -1,3°C | 36,2 | |
| 1946-1947 | -6,3°C | 342,5 | ja |
| 1945-1946 | -1,7°C | 80,1 | |
| 1944-1945 | -2,9°C | 88,5 | |
| 1943-1944 | -1,3°C | 37,5 | |
| 1942-1943 | -1,1°C | 35,6 | |
| 1941-1942 | -10,1°C | 331,8 | ja |
| 1940-1941 | -4,4°C | 160,6 | ja |
| 1939-1940 | -6,4°C | 294,7 | ja |
| 1938-1939 | -5,5°C | 105,0 | |
| 1937-1938 | -0,3°C | 31,1 | |
| 1936-1937 | 1,2°C | 37,5 | |
| 1935-1936 | -0,2°C | 28,2 | |
| 1934-1935 | 1,2°C | 24,1 | |
| 1933-1934 | -5,0°C | 98,4 | ja |
| 1932-1933 | -4,4°C | 89,7 | |
| 1931-1932 | -0,4°C | 46,9 | |
| 1930-1931 | -0,8°C | 57,1 | |
| 1929-1930 | 0,5°C | 19,2 | |
| 1928-1929 | -7,8°C | 229,0 | ja |
| 1927-1928 | -3,3°C | 94,7 | |
| 1926-1927 | 0,9°C | 20,4 | |
| 1925-1926 | -2,6°C | 100,3 | |
| 1924-1925 | 1,4°C | 33,4 | |
| 1923-1924 | -3,9°C | 128,6 | |
| 1922-1923 | 0,2°C | 26,5 | |
| 1921-1922 | -3,4°C | 147,0 | |
| 1920-1921 | -1,8°C | 35,9 | |
| 1919-1920 | -0,8°C | 34,1 | |
| 1918-1919 | -4,1°C | 75,2 | |
| 1917-1918 | -2,5°C | 68,5 | |
| 1916-1917 | -6,9°C | 162,6 | ja |
| 1915-1916 | -0,1°C | 28,0 | |
| 1914-1915 | 0,9°C | 17,5 | |
| 1913-1914 | -3,2°C | 55,1 | |
| 1912-1913 | 0,7°C | 19,1 | |
| 1911-1912 | -1,6°C | 57,4 | ja |
| 1910-1911 | -0,1°C | 39,6 | |
| 1909-1910 | 0,5°C | 13,7 | |
| 1908-1909 | -3,4°C | 135,5 | ja |
| 1907-1908 | -4,1°C | 107,5 | |
| 1906-1907 | -3,3°C | 119,7 | |
| 1905-1906 | 1,3°C | 35,8 | |
| 1904-1905 | -0,3°C | 40,4 | |
| 1903-1904 | -2,2°C | 68,6 | |
| 1902-1903 | -3,2°C | 120,3 | |
| 1901-1902 | -2,4°C | 54,3 |
Het koudegetal telt alle kou van november tot en met maart bij elkaar op. Boven 300 is het een strenge winter.
De cijfers komen van het weerstation van het KNMI in De Bilt en lopen tot en met 5 oktober 2026. Ze worden elke nacht bijgewerkt.
→ Wanneer is het een koudegolf?
→ Wanneer is het strenge vorst?
→ Wat is een ijsdag?
→ Alles over het weer
De informatie op Datum.nl is met zorg samengesteld en dient uitsluitend ter algemene informatie. Aan de gegevens kunnen geen rechten worden ontleend en Datum.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onvolledigheden of onjuistheden. Zie de disclaimer voor de volledige voorwaarden.
De weergegevens zijn de etmaalgegevens van De Bilt van het KNMI, beschikbaar onder CC BY 4.0. De gemiddelden en records zijn door ons berekend. Het KNMI is niet betrokken bij deze website.
Wat er hierboven over de Elfstedentocht staat, komt uit het artikel Elfstedentocht op Wikipedia, geraadpleegd op 7 oktober 2026 en beschikbaar onder CC BY-SA 4.0. Overgenomen zijn alleen de feiten en niet de geschreven tekst. De weercijfers rekent Datum.nl zelf uit de dagcijfers van het KNMI.