middernachtzon en poolnacht per plaats
Wanneer is de middernachtzon?
Boven de poolcirkel gaat de zon rond 21 juni een tijd niet onder. In Tromsø is dat in 2027 van 19 mei tot en met 26 juli.
Dat heet de middernachtzon of pooldag. Hoe verder naar het noorden, hoe langer hij duurt. In Longyearbyen op Spitsbergen zijn het 128 dagen, in Rovaniemi 30. De plaatsen hieronder staan van noord naar zuid, de dagen gelden voor 2027.
| Plaats | Van | T/m | Dagen |
|---|---|---|---|
| Longyearbyen | 19 apr | 24 aug | 128 |
| Utqiaġvik | 11 mei | 1 aug | 83 |
| Noordkaap | 12 mei | 31 jul | 81 |
| Tromsø | 19 mei | 26 jul | 69 |
| Murmansk | 22 mei | 22 jul | 62 |
| Kiruna | 28 mei | 16 jul | 50 |
| Bodø | 1 jun | 13 jul | 43 |
| Rovaniemi | 7 jun | 6 jul | 30 |
Op de eerste en de laatste dag gaat de zon om middernacht net niet onder. Bergen in de buurt kunnen de zon nog een paar dagen langer verbergen.
Wanneer is de poolnacht?
De poolnacht valt rond 21 december. In Tromsø komt de zon in de winter van 2026 op 2027 van 28 november tot en met 14 januari niet op.
De poolnacht is korter dan de middernachtzon en begint pas verder naar het noorden. In Bodø is er middernachtzon maar geen poolnacht, in Kiruna duurt hij 22 dagen. In Longyearbyen is de poolnacht nu al begonnen.
| Plaats | Van | T/m | Dagen |
|---|---|---|---|
| Longyearbyen | 27 okt | 15 feb | 112 |
| Utqiaġvik | 19 nov | 22 jan | 65 |
| Noordkaap | 20 nov | 22 jan | 64 |
| Tromsø | 28 nov | 14 jan | 48 |
| Murmansk | 2 dec | 10 jan | 40 |
| Kiruna | 11 dec | 1 jan | 22 |
| Bodø | geen | ||
| Rovaniemi | geen | ||
In Tromsø is het in de poolnacht niet helemaal donker. Rond het middaguur staat de zon daar net onder de horizon en schemert het, op 21 december van 09:31 tot 13:53 uur. In Longyearbyen staat hij dan bijna 12 graden onder de horizon en blijft het ook overdag donker.
Wat is de poolcirkel?
De noordpoolcirkel is de breedtegraad van ongeveer 66°34′ noord. Daarboven gaat het midden van de zon, zonder straalbreking, minstens één dag per jaar niet onder en minstens één dag niet op.
Die breedte is 90 graden min de scheefstand van de aardas, die ongeveer 23°26′ is. Die scheefstand verandert heel langzaam, dus de poolcirkel ligt niet vast. Hij schuift nu elk jaar een klein stukje naar het noorden. Op het zuidelijk halfrond ligt de zuidpoolcirkel op dezelfde breedte, met de seizoenen andersom.
In het echt is de middernachtzon iets ruimer dan die cirkel. De lucht buigt het licht af, waardoor de zon nog te zien is als hij al net onder de horizon staat. Ook is de zon een schijf: zolang de bovenrand boven de horizon blijft, is hij niet onder. Rovaniemi ligt op 66°30′, net onder de poolcirkel. Toch zijn er 30 dagen middernachtzon. Om dezelfde reden begint de poolnacht pas rond 67°24′. Daarom heeft Bodø (67°17′) geen poolnacht en Kiruna (67°51′) wel.
Bekijk ook waar de zon opkomt en ondergaat, de langste dag en de kortste dag.
De informatie op datum.nl is met zorg samengesteld en dient uitsluitend ter algemene informatie. Aan de gegevens kunnen geen rechten worden ontleend en datum.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onvolledigheden of onjuistheden. Zie de disclaimer voor de volledige voorwaarden.